Stołeczny Sąd Arbitrażowy

Podstawa prawna działania Stołecznego Sądu Arbitrażowego : art. 1154 - 1217 Kodeksu Postępowania Cywilnego ( Dz.U. nr 178 poz. 1478 z dnia 16.09.2005 r. ).

Miejsce Stołecznego Sądu Arbitrażowego w systemie wymiaru sprawiedliwości : jest równoprawnym z sądami państwowymi sądem arbitrażowym uznanym przez prawo i przez państwo . (Część Piąta Kodeksu Postępowania Cywilnego).

Procedura postępowania przed Stołecznym Sądem Arbitrażowym - jest jednoinstancyjna ( nie ma apelacji, skargi kasacyjnej , wznowienia postępowania ) , oparta na przepisach Regulaminu Sądu.

Wyroki Sądu są ostateczne .

Warunkiem formalnym wniesienia pozwu lub wniosku jest tzw zapis na Stołeczny Sąd Arbitrażowy .

Zapis, to umowa ( z partnerem , kontrahentem, zleceniobiorcą/zleceniioadcą , wykonawcą, zamawiającym , odbiorcą / dostawcą , członkiem rodziny , sąsiadem etc )

przewidująca, że na wypadek powstania sporu w określonej dziedzinie ( np z umowy o roboty budowlane, o podział majątku wpólnego, z umowy o dostawę itp) - spór taki zostanie rozstrzygnięty przez Stołeczny Sąd Arbitrażowy w Warszawie , na podstawie Regulaminu tego Sądu. .

Zapis zasadniczo powinien być dokonany w formie pisemnej , jednakze nowe prawo arbitrażowe (Ustawa z 28 lipca 2005 r. o zmianie kodeksu postępowania cywilnego) dopuszcza również zapis dorozumiany , poprzez faktyczne wdanie się stron w spór przed sadem arbitrażowym ( polubownym).

Zapis może być zawarty w umowie podstawowej (jako jeden z paragrafów np umowy o roboty budowlane), lub też może mieć formę odrębnej umowy.

Przykładowe wzorce zapisu i umowy - kliknij powyżej na wyróżnione kolorem niebieskim słowo "zapis".

Zakres kognicji Stołecznego Sądu Arbitrażowego: rozstrzyganie sporów o prawa majątkowe i niemajątkowe

Stroną przed Stolecznym Sądem Arbitrażowym może być każda osoba fizyczna ( człowiek, po prostu ) i osoba prawna posiadająca zdolność sądową i procesową , a także inna organizacja mająca zdolność sądową , wystąpująca o rozstrzygniecie sporu o prawa majątkowe lub niemajątkowe .

Zawierają sie tu szeroko rozumiane sprawy z zakresu: działalności gospodarczej, stosunku pracy, stosunku spółki / spółdzielni / stowarzyszenia, spraw rodzinnych , międzysąsiedzkich , autorskich etc.

Atuty sądownictwa arbitrażowego w relacji do sądownictwa państwowego .

Nowoczesność - gdyż procedura postępowania przed sadem arbitrażowym jest oparta na uznanych w świecie standardach międzynarodowch (UNCITRAL).

Standardy te dostosowane są do wspólczesnych uwarunkowań życia społecznego oraz gospodarczego i realizują filozofię sądownictwa arbitrażowego, która zasadza się na współdziałaniu, a nie na walce, poróżnionych stron .

Sądy arbitrażowe są pozytywną odpowiedzią na archaiczne procedury postępowania przed sądem państwowym , w znacznej części wywodzące się od prawa rzymskiego, przez co nie przystają one do wspólczesnych wymogów szybkiego i skutecznego rozstrzydgania sporów.

W sądzie arbitrażowym można orzekać równiez według zasad słuszności , czego z nadmiernej ostrożności nie stosują sądy państwowe mimo istnienia takiej mozliwości.

Profesjonalizm - gdyż arbiter sądu arbitrażowego , jako fachowiec w dziedzinie , trafniej rozstrzyga spory niż sędzia państwowy który ma minimalny kontakt z życiem gospodarczym. Natomiast stosunki prawno - gospodarcze stają się coraz bardziej skomplikowane, a ich rozstrzyganie wymaga głębokiej wiedzy i znajomości branży. Przez to rozpoznanie i rozstrzygniecie sprawy przez sąd arbitrażowy zmniejsza ryzyko pomyłki sądowej.

Efektywność - gdyż wychodzi naprzeciw wymaganiom współczesnego obrotu gospodarczego o szybkim i efektywnym działaniu , umożliwiając jego uczestnikom szybkie rozstrzyganie sporów . Jest więc skutecznym środkiem zaradczym na skomplikowane i ociężałe formy procesowe w sądownictwie państwowym , które utrudniają sprawowanie wymiaru sprawiedliwości , podczas gdy życie wymaga szybkiego postępowania . Poza tym - spory rozstrzygane są według jasnych, jednoznacznych i znanych stronom zasad i procedur ustalonych wg regulaminów sądów arbitrażowych ( przykładowo: Regulamin Stołecznego Sądu Arbitrażowego zawiera raptem 39 artykułów, podczas gdy kodeks postępowania cywilnego zawiera ich kilkaset. ).

Nie bez znaczenia w sądownictwie arbitrażowym jest zminimalizowanie , a w zasadzie brak formalizmu w porównaniu do sądu państwowego w którym nawet brak zaokrąglenia kwoty wpisu skutkuje odrzuceniem pozwu.

W sądach arbitrażowych każdy podmiot traktowany jest równorzędnie czego nie ma w sądzie państwoeym w którym np każdy przedsiębiorca traktowany jest na równi z profesjonalnym pełnomocnikiem np adwokatem

Ekonomiczność - gdyż jednoinstancyjność postępowania minimalizuje czas rozpatrywania spraw w stosunku do czasu potrzebnego sądowi państwowemu.

Polskie sądy państwowe - wg danych raportu "Doing Business 2010" - należą do rekordzistów pod względem długości procesów cywilnych, w szczególności gospodarczych. Polska firma chcąca odzyskać swój dług musi przejść aż 38 procedur, co zajmuje jej średnio 830 dni i w rzeczywistości kosztuje 12 proc. dochodzonej kwoty. Pod tym względem wyprzedzają nas np. Salwador, Etiopia, Gruzja czy nawet Białoruś.,

Porównaj ekonomiczne atuty sądu arbitrażowego w odniesieniu do sądu państwowego. Szybkość postępowania pozwala zminimalizować straty osobiste lub związane z prowadzeniem działalności gospodarczej , według zasady : im szybciej sprawa zostanie doprowadzona do końca, tym lepiej dla zainteresowanego. Poza tym , sąd państwowy jest drogi ..... patrz: Aktualności.

Dyskrecjonalność - gdyż eliminuje konflikty między stronami w tym znaczeniu, że ich spór objęty jest tajemnicą , zaś rozstrzygnięcie sądu arbitrażowego, często ugodowe, nie skazuje stron na zerwanie dotychczasowej współpracy.

Natomiast samo postępowanie przed Sądem jest poufne (bez publiczności) , podczas gdy w sądownictwie państwowym rozprawa jest, co do zasady jawna. Na jawną rozprawę w sądzie państwowym wstęp ma każdy, w tym przedstawiciele mediów, a także konkurencji.

Skuteczność - gdyż strony z góry zobowiązują się do podporządkowania wyrokowi sądu , bez potrzeby uzyskiwania potwierdzenia go pieczątką organu państwowego.

Na wypadek jednakże uchylania się strony przegrywającej od wykonania wyroku ( co niestety równiez się zdarza) - sąd powszechny nadaje takiemu wyrokowi klauzule wykonalności przez to wyrok może być egzekwowany w drodze przymusowej ( przez komornika).